Kobe Ilsen en Michaël Sels zitten in een stoel en praten in een microfoon tegen elkaar - Header

Waarom is gezond eten zo verwarrend geworden?

  • Boordevol voedingsstoffen
  • Health&Lifestyle

Nog nooit was er zoveel informatie over voeding. En nog nooit was het zo moeilijk om te weten wat je nu écht op je bord moet leggen. Herkenbaar? Je bent zeker niet alleen. Bijna de helft van ons wil graag gezonder eten, maar weet door de stroom aan tegenstrijdige adviezen simpelweg niet meer waar te beginnen.1 2

Precies die verwarring vormt het startpunt van onze nieuwe videopodcast ‘Voeding onder de loep’. Host Kobe Ilsen gaat in gesprek met toonaangevende experts, op zoek naar helderheid in elke hap.

In de eerste aflevering gaat hij in gesprek met diëtist en onderzoeker Michaël Sels, op zoek naar een antwoord op de vraag: hoe komt het toch dat gezond eten zo ingewikkeld is gaan voelen?

Iedereen is ervaringsdeskundige

Een van de redenen is verrassend menselijk. "We eten allemaal, ons hele leven lang, meerdere keren per dag", zegt Michaël. "Daardoor is iedereen een beetje ervaringsdeskundige rond voeding."

En dat heeft een mooie kant: mensen zijn oprecht geïnteresseerd in wat ze eten. Maar het maakt het onderwerp ook breed aanwezig. Iedereen heeft een mening, en die meningen worden vandaag makkelijker dan ooit gedeeld. Zo raakt de rustige, wetenschappelijke basis van gezonde voeding soms ondergesneeuwd onder snelle tips en spectaculaire beloftes.

De aantrekkingskracht van het spectaculaire

Op sociale media zie je het voortdurend: iemand die op enkele weken tijd transformeert dankzij één bepaald dieet, één supplement, één trucje. Dat soort verhalen spreekt tot de verbeelding. Het probleem is dat een persoonlijke ervaring nog geen bewijs is.

Michaël verwoordt het nuchter: de échte wetenschap is vaak wat minder spannend. Ze bestaat uit voorzichtige conclusies, herhaalde studies en genuanceerde antwoorden, niet uit stellige slogans. "Een straffe boodschap wordt nu eenmaal makkelijker gedeeld dan een genuanceerde", klinkt het. En zo wint online vaak de luidste stem, niet per se de juiste.

De goede kant van dat verhaal? Diezelfde kanalen kunnen ook net helderheid brengen. Sociale media bereiken nu eenmaal enorm veel mensen in één keer, en dat maakt ze ook voor de wetenschap en voor diëtisten een waardevol platform. "We kunnen niet iedereen op consultatie laten langskomen om het rustig uit te leggen", zegt Michaël. Net daar kan een betrouwbaar kanaal het verschil maken: correcte, onderbouwde informatie tot bij een breed publiek brengen.

En er is nog een mooie kant. Online vinden mensen elkaar ook. In communities delen lotgenoten hun ervaringen, hun tips en hun recepten, en net die herkenning kan enorm motiverend werken. Iemand die post hoe je met kikkererwten eens iets anders dan hummus maakt, inspireert zo een heleboel anderen. Zolang je de betrouwbare bronnen weet te vinden, kan het internet dus net een bondgenoot zijn.

Wanneer je gerust mag zijn

Hier komt het geruststellende nieuws: diep vanbinnen weten we eigenlijk best wel wat gezond is. "Als ik zeg dat groenten en fruit gezond zijn, val je niet van je stoel", lacht Michaël. "Dat wist je al."

De kunst is niet om nóg meer regels te leren, maar om door de ruis heen te durven kijken en terug te keren naar de basis. Gezond eten hoeft geen ingewikkelde formule te zijn, en zeker geen bron van stress. Want laten we eerlijk zijn: van al die restricties wordt niemand gelukkiger. “Minder suiker, minder vet, minder van alles. Dan zie je mensen wegzakken, en daar wordt niemand enthousiast van. Het draait dan ook niet om alles wat je moet láten, maar om de goede dingen die je toevoegt.”

Michaëls favoriete vuistregel is dan ook verrassend simpel: denk in "meer" in plaats van "minder". Meer groente, meer fruit, meer kleur en variatie op je bord. "Ga voor méér goede dingen, en de rest volgt vanzelf." Wie meer verse producten eet, grijpt namelijk als vanzelf minder naar de minder voedzame alternatieven. Zijn concrete tip? Mik op zo'n 500 gram groenten en fruit per dag, en je zit goed.3

Van "veel eten" naar "goed gevoed zijn"

Toch schuilt er onder al die verwarring nog een fascinerende paradox. We eten vandaag meer dan ooit, en tóch krijgen veel mensen niet binnen wat hun lichaam echt nodig heeft. Hoe kan dat?

Het antwoord heeft alles te maken met een begrip dat Michaël in deze eerste aflevering al kort aanraakt: voedingsdichtheid. Kort gezegd gaat dat over hoeveel goeds je binnenkrijgt per hap én waarom veel eten niet hetzelfde is als goed gevoed zijn. Daar gaan we in de volgende aflevering veel dieper op in!

Meer weten?

Zin om de rust op je bord terug te brengen? In Voeding onder de loep ontrafelen Kobe Ilsen en zijn gasten samen de verwarring rond wat we eten.

Beluister de eerste aflevering nu via Spotify of Apple Podcasts, of bekijk de videopodcast op YouTube. En blijf zeker hangen voor de volgende aflevering, waarin voedingsdichtheid helemaal centraal staat.

1. EIT Food Consumer Observatory. (2024). Consumer perceptions unwrapped: Ultra-processed foods [Onderzoeksrapport]. EIT Food. https://www.eitfood.eu/private/Consumer-Observatory-Trust-Report-2nd-issue.pdf

2. Vlaams Instituut Gezond Leven. (2019, september 11). Vlaming wil gezonde voeding goedkoper [Nieuwsbericht op basis van panelonderzoek, n = 500 Vlamingen, uitgevoerd in samenwerking met Checkmarket]. Gezond Leven. https://www.gezondleven.be/nieuws/vlamingen-willen-gezonder-eten-hoe-maken-we-die-keuze-gemakkelijker

3. Miller, V., Mente, A., Dehghan, M., et al. (2017). Fruit, vegetable, and legume intake, and cardiovascular disease and deaths in 18 countries (PURE): A prospective cohort study. The Lancet, 390(10107), 2037–2049. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(17)32253-5